AI-tools: Sleutels tot succes of garantie voor falen
Er zijn heel wat AI-tools op de markt en er komen er elke dag nog bij. Bovendien zitten we eveneens in de AI-bubble: het is een modewoord geworden en bedrijven proberen overal AI in te bouwen ook waar het helemaal geen nut heeft. Zelfs zonder verdere ontwikkelingen zijn er heel wat toepassingen die het leren heel erg kunnen beïnvloeden.
Sleutels tot succes
Uitleg op maat
"Leg het me uit alsof ik 5 jaar ben." Met dit trucje krijg je uitleg over een complex thema in zeer eenvoudige begrijpbare taal. Waar leerlingen vroeger moesten wachten tot ze de leerkracht zagen, heb je nu een leerkracht binnen handbereik en altijd ter beschikking. Bovendien kan deze leerkracht je alles uitleggen vanuit allerlei verschillende invalshoeken. Het Middeleeuws feodaal systeem? AI legt het je uit op basis van de personages uit Lord of The Ring. Bovendien slagen de laatste versies er steeds beter in om je door te verwijzen naar relevante Youtube-filmpjes in jouw taal.
Sneller en efficiënter leren
Bij goed gebruik kan AI je helpen om veel sneller feedback te krijgen. Controleren of je samenvatting volledig is, toetsvragen opstellen, randvoorwaarden onderzoeken, hoofdstukken in relatie met elkaar brengen, ... het zijn allemaal elementen waar AI je kan helpen. Er bestaan tools die een opname van een hoorcollege omzetten naar een doorlopende tekst of een samenvatting. Zelf nota nemen is dus eigenlijk niet meer nodig. Je kan je dus helemaal concentreren op de les. Achteraf kan je AI vragen om je te testen. Je kan zelfs AI jouw antwoorden laten quoteren.
Garantie voor falen
Waarom nog moeite doen?
Voor nieuwsgierige en hard werkende leerlingen is AI een zegen, maar wat als die leerling vooral weinig moeite wil doen? Aangezien alle informatie onmiddellijk beschikbaar is en bovendien nog eens op maat van de vraag, heeft het dan nog wel zin om te studeren? Grote spelers zoals Google met Youtube willen het ons en de leerlingen vooral heel gemakkelijk maken. Sites worden automatisch vertaald, filmpjes ondertiteld en steeds meer word je bij opzoek werk via een zoekmachine geconfronteerd met een samenvatting gegenereerd door AI. Op de zoekpagina van Google staat nu helemaal bovenaan steeds AI-gegenereerde informatie, daarna gesponsorde links en dan pas de effectieve zoekresultaten. Dit aanpassen en antwoorden zonder AI verkrijgen is bovendien niet zo evident.
ChatGPT, Gemini en andere large language models zijn ondertussen ook zo sterk geworden dat ze de meeste examenvragen in het secundaire onderwijs kunnen oplossen. De meeste vraagstukken uit de basisdoelstellingen kunnen perfect door AI opgelost worden. Enkel als het gaat om interpreteren van grafieken of grafisch materiaal blijkt AI de bal soms helemaal mis te slaan, hoewel de beschrijving hoe je het gevraagde moet aflezen vaak wel klopt.
Teveel vertrouwen in/op AI
Dezelfde groep leerlingen gaat onvoldoende kritisch aan de slag met wat AI ons geeft. Aangezien deze leerlingen vaak onvoldoende kennis hebben, kunnen ze maar moeilijk inschatten of de informatie wel klopt. Meestal nemen ze de antwoorden dan ook gewoon over zonder na te denken.
Zonder AI kunnen ze dan ook niets meer. Dit is iets wat erg zichtbaar wordt bij vakken waar AI ver geïntegreerd is. Met de huidige tools is het vrij eenvoudig een website te maken bij het vak webontwikkeling, maar als copilot in VS Code niet werkt, zijn leerlingen helemaal verloren.
Een AI-tool op maat van onderwijs zou hier al heel wat soelaas kunnen bieden. Dit zou een tool moeten zijn die nooit rechtstreeks antwoorden geeft maar telkens gerichte vragen stelt zodat er een leergesprek ontstaat. Bij langer gebruik zou de tool dan zelf kunnen leren waar de beperkingen van een leerling zitten en zou deze een traject kunnen voorstellen om deze tekortkomingen weg te werken. Hoewel dit nog toekomstmuziek is, verwacht ik niet dat we hier nog een decennia op zullen moeten wachten.
Lees verder: De leerkracht, als leercoach, die kritisch denken stimuleert?